Zavest o literarni obliki in metafikcijski učinek ustvarjanja

  • Bożena Tokarz
Ključne besede: literatura, zavest, pretvornik, retorika, metafikcija

Povzetek

Zavest o literarni obliki je kategorija, odgovorna za ustvarjanje in branje dela. Obsega miselno in umetniško zaznamovanost, izhajajočo iz učinkovanja konfiguracije besednih in miselnih figur v konstrukciji dela, ki je oblika pretvarjanja resničnosti v znak. Metafikcijskost pomeni ustvarjalno metodo, ki rezultira v obliki metafikcijske proze. V ustvarjalnem procesu in procesu branja ima hevristično funkcijo.

Literatura

Bachtin, Michaił. »Epos a powieść. O metodologii badania powieści.« Prev. J. Baluch. Pamiętnik Literacki 3 (1970).

Balcerzan, Edward. »Sprzecznościowa koncepcja literackości.« Przestrzenie Teorii 1 (2002): 11–24.

Cichowicz, Stanisław. Oko i umysł. Szkice o malarstwie. Ur. S. Cichowicz. Gdansk: słowo/obraz terytoria, 1996. 15–67, 97.

Czerwiński, Maciej. »Umberto Eco a kariera semiotyki.« Umberto Eco. Pejzaż semiotyczny. Prev. A. Weinsberg. Varšava, 1972. 5–26.

Derrida, Jacques. Position. Pariz, 1972.

– – –. »Ta dziwna instytucja zwana literaturą. Z Jacques’em Derridą rozmawia Derek Attridge.« Prev. M. P. Markowski. Literatura na Świecie 11–12 (1998): 194.

Eco, Umberto. Czytanie świata. Prev. M. Woźniak. Krakov, 1999. 5–9.

– – –. Il nome della rosa. Milano: Bompiani, 1980.

– – –. La struttura assente. Milano: Bompiani, 1968.

– – –. Lector in fabula. Prev. P. Salwa. Varšava: PIW, 1994. 149–161.

– – –. Sześć przechadzek po lesie fikcji. Prev. J. Jarniewicz. Krakov: Znak, 1995.

Elzenberg, Henryk. Z filozofii kultury. Ur. M. Woroniecki. Krakóov: Znak, 1991.

Escarpit, Robert. »Literatura a społeczeństwo.« Prev. J. Lalewicz. Współczesna teoria badań literackich za granicą. 3. Ur. H. Markiewicz. Krakov: Wydawnictwo Literackie, 1973. 104–137.

Foucault, Michel. »Myśl zewnętrzna.« Powiedziane i napisane. Szaleństwo i literatura. Ur. T. Komendant. Prev. B. Banasiak. Varšava: Fundacja Aletheia, 1999. 180.

Gadamer, Hans Georg. Rozum, słowo, dzieje. Ur. K. Michalski. Prev. M. Łukasiewicz, K. Michalski. Varšava: PIW, 2000. 2. izd.

Ingarden, Roman. »Z teorii dzieła literackiego.« Problemy teorii literatury. Ur. H. Markiewicz. Vroclav: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967. 7–59.

Jakobson, Roman. »Linguistics and Poetics.« Style in Language. Ur. T. Sebeok. New York, 1960.

Kuhn, Thomas. Struktura rewolucji naukowych. Prev. H. Ostromęcka. Varšava: Fundacja Aletheia, 2001.

Langacker, Ronald. Fondations of Cognitive Grammar. Stanford: Stanford UP, 1987.

Łebkowska, Anna. Między teoriami a fikcją literacką. Krakov: Universitas, 2001.

Lukács, Gjorgy. »Roman kak burżuazyjnaja epopeja.« Literaturnaja Encyklopedija. 9. zv. Moskva, 1935.

Markowski, Mihał Paweł. Efekt inskrypcji. Jacques Derrida i literatura. Bydgoszcz: Studio & Wydawnictwo Homini, 1997.

Mathews, Gordon. Supermarket kultury. Prev. E. Klekot. Varšava: PIW, 2005. 29.

Mayenowa, Maria Renata. Poetyka teoretyczna. Vroclav: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1974. 252–317.

Merleau-Ponty, Maurice. Signes. Pariz: Gallimard, 1960.

Mitosek, Zofia. »Między udawaniem a referencją.« Przestrzenie Teorii 1 (2002): 25–46.

Nycz, Ryszard. Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie. Vroclav: Wydawnictwo Leopoldinum, 1997.

– – –. »Wprowadzenie. Kulturowa natura, słaby profesjonalizm. Kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego i statusie dyskursu literaturoznawczego.« Kulturowa teoria literatury. Ur. M. P. Markowski in R. Nycz. Krakov: Universitas, 2002. 21–22.

Pelc, Jerzy. »Fikcja i fantastyka literacka.« Sprawozdania Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Varšava, 1948.

Przyboś, Julian. Znaki bez daty. Varšava: Czytelnik, 1970. 293.

Ricoeur, Paul. Język, tekst, interpretacja. Izbor K. Rosner. Prev. P. Graff in K. Rosner. Varšava: PIW, 1989.

– – –. »Teoria interpretacji: dyskurs i nadwyżka znaczenia.« Prev. K. Rosner. Język, tekst, interpretacja. Varšava: PIW, 1989. 102.

Riffaterre, Michel. »Syllepsis.« Critical Inquiry 6.4 (1980).

Sartre, Jean Paul. Czym jest literatura. Izbor A. Tatarkiewicz. Prev. J. Lalewicz. Varšava: PIW, 1968. 189. [Sl. prev. po: Sartre, Jean Paul. »Kaj je literatura?« Filozofija, estetika, politika. 7. Prev. Mirko Hribar. Ljubljana: CZ, 1981. 95. (op. prev.)]

– – –. Wyobrażenie. Prev. P. Beylin. Varšava: PWN, 1970. 23, 27.

Schulz, Bruno. »Mityzacja rzeczywistości.« Studio 3–4 (1936).

Stankowska, Agata. Poezji nie pisze się bezkarnie. Z teorii i historii tropu poetyckiego. Poznanj: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2007.

Szajnert, Danuta. »Interpretator na rozdrożu albo rozterki byłego antyintencjonalisty.« Zagadnienia Rodzajów Literackich 39. 1-2 (1999): 113–145.

– – –. »Intencja i interpretacja.« Pamiętnik Literacki 1 (2000): 7–47.

Tabakowska, Elżbieta. Gramatyka i obrazowanie. Wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego. Krakov, 1995.

Taylor, John R. Cognitive Grammar. Oxford: Oxford University Press, 2002.

– – –. Kategoryzacja w języku. Prev. A. Skucińska. Krakov: Universitas, 2001.

Tokarz, Bożena. »O sprzeczności ontologicznej poezji w kontekście innych sztuk.« Język a kultura. 8. Podstawy metodologiczne semantyki współczesnej. Ur. I. Nowakowska-Kempna. Vrocav: Wiedza o Kulturze, 1992. 287–299.

Ulicka, Danuta. »Mimetyczność i literackość. O Ingardenowskiej koncepcji języka w dziele sztuki literackiej.« Pamiętnik Literacki 2 (1988).

– – –. »Quasi-sądy a dzieło literackie.« Pamiętnik Literacki 3 (1963).

Valéry, Paul. Œuvres. 2. Pariz: Gallimard, 1960.

Walton, Kendall. »Uznanie fikcji. Zawieszenie niewiary czy udawanie wiary.« Prev. P. Mróz. Estetyka w świecie. Ur. M. Gołaszewska. Krakov: Wydawnictwo Literackie, 1984.

White, Hayden. Metahistory. The Historical Imagination in Nineteeth-Century Europe. Baltimore in London: John Hopkins University Press, 1973.

Objavljeno
2017-10-16